آداب خواب / توصیه های عارف واصل آیت الله میرزا جواد آقا ملکی تبریزی
آداب خواب
عارف واصل آیه الله میرزا جواد آقا ملکی تبریزی
در خصوص چگونگی حصول معارف و مقامات عرفانی در خواب
به سالکین الی الله اینگونه توصیه می نمایند :
به هنگام خواب ، رو به سوی قبله کند،در حالی که با طهارت است و رو کردن قلبش به سوی قبلۀ حقیقی باشد و کارها را با نام خداوند شروع کند.اعمالی را که در زمان خواب وارد شده به قدر توانائیش انجام دهد و روح نفس خود را به خداوند تسلیم نماید و اعمال مهمّی که در زمان خواب وارد شده را ترک ننماید و آنها عبارتند از :
هنگامی که به رختخواب وارد می شود از قلب و زبانش می گوید :
1 . این آیه مبارکه را (کهف-110) را تلاوت نماید و در آن تدبّر کند:
بسم الله الرحمن الرحیم
قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوحَى إِلَيَّ أَنَّمَا إِلَهُكُمْ إِلَهٌ وَاحِدٌ فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاء رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا
بگو من هم مثل شما بشرى هستم و[لى] به من وحى مىشود كه خداى شما خدايى يگانه است پس هر كس به لقاى پروردگار خود اميد دارد بايد به كار شايسته بپردازد و هيچ كس را در پرستش پروردگارش شريك نسازد
2 . آیۀ مبارکه(بقره،285-286) :
آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللّهِ وَمَلآئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَ نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ وَقَالُواْ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ
لاَ يُكَلِّفُ اللّهُ نَفْسًا إِلاَّ وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لاَ تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلاَ تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلاَ تُحَمِّلْنَا مَا لاَ طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَآ أَنتَ مَوْلاَنَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ
پيامبر (خدا) بدانچه از جانب پروردگارش بر او نازل شده است ايمان آورده است، و مؤمنان همگى به خدا و فرشتگان و كتابها و فرستادگانش ايمان آوردهاند (و گفتند:) (ميان هيچ يك از فرستادگانش فرق نمىگذاريم) و گفتند: (شنيديم و گردن نهاديم، پروردگارا، آمرزش تو را (خواستاريم) و فرجام به سوى تو است.)
خداوند هيچ كس را جز به قدر توانايىاش تكليف نمىكند. آنچه (از خوبى) به دست آورده به سود او، و آنچه (از بدى) به دست آورده به زيان اوست. پروردگارا، اگر فراموش كرديم يا به خطا رفتيم بر ما مگير، پروردگارا، هيچ بار گرانى بر (دوش) ما مگذار؛ همچنانكه بر (دوش) كسانى كه پيش از ما بودند نهادى. پروردگارا، و آنچه تاب آن نداريم بر ما تحميل مكن؛ و از ما درگذر؛ و ما را ببخشاى و بر ما رحمت آور؛ سرور ما تويى؛ پس ما را بر گروه كافران پيروز كن.
3 . تسبیح حضرت زهرا بگوید.
4 . آیه الکرسی بخواند.
5 . سه یا یازده مرتبه « سورۀ قُل هُوَ اللهُ أَحد » تلاوت کند.
6 . و سه مرتبه می گوید :
« یَفعَلُ اللهُ ما یَشاءُ بِقُدرَتِهِ وَ یَحکُمُ ما یُریدُ بِعِزَّتِهِ ».
یعنی : « خداوند هر چه بخواهد،با قدرت خود انجام می دهد و با عزّت خود حکم می کند.»
7 . این آیۀ مبارکه را بخواند :
شَهِدَ اللّهُ أَنَّهُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ وَالْمَلاَئِكَةُ وَأُوْلُواْ الْعِلْمِ قَآئِمًَا بِالْقِسْطِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
إِنَّ الدِّينَ عِندَ اللّهِ الإِسْلاَمُ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذِينَ أُوْتُواْ الْكِتَابَ إِلاَّ مِن بَعْدِ مَا جَاءهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ وَمَن يَكْفُرْ بِآيَاتِ اللّهِ فَإِنَّ اللّهِ سَرِيعُ الْحِسَابِ
خدا كه همواره به عدل قيام دارد گواهى مىدهد كه جز او هيچ معبودى نيست و فرشتگان [او] و دانشوران [نيز گواهى مىدهند كه] جز او كه توانا و حكيم است هيچ معبودى نيست
در حقيقت دين نزد خدا همان اسلام است و كسانى كه كتاب [آسمانى] به آنان داده شده با يكديگر به اختلاف نپرداختند مگر پس از آنكه علم براى آنان [حاصل] آمد آن هم به سابقه حسدى كه ميان آنان وجود داشت و هر كس به آيات خدا كفر ورزد پس [بداند] كه خدا زودشمار است
8 . هر کدام از استغفار روایت شده یا مطلق استغفار را بخواند و آن خوب است؛
و باید آگاه باشی شاید خداوند به واسطۀ این اعمال بر او در خوابش منت بگذارد.همانطوری که بر پیامبران و اولیاء و مؤمنین منّت نهاد به این صورت که بخشش های زیادی در خوابش عنایت نمود و بداند که خداوند به بعضی از آنها به هنگام خواب قیلوله،شناخت نفس را عطا می کند،مثلاً شخصی در خواب دیده بود،مثل این که جهان هستی از جا کنده شده است و حقیقت نفس او طلوع کرده و با حقیقت فرشتۀ مرگ یکی شده بود.کسی که کنار او خوابیده بود را از خواب بیدار کرد و وضعیت خود را به او گفت که چرا چنین حالتی به من دست داده است.تا این که این حالت از بین رفت.
بیشتر معارف و مقاماتی که سالکین به دست می آورند،از راه خواب یا دیدن پیامبران و امامان در خواب بوده است که به سالک عنایت می شود.
در حدیثی در تفسیر این آیه : « لَهُمُ البُشرَی فِی الحَیاهِ الدُّنیا و فِی الاخِرَهِ.سورۀ یونس_آیۀ64 » آمده است که بشارت در دنیا ، همان خواب های بشارت دهنده است که مؤمنین آن را می بینند یا دیگری برای او می بیند.برای این بنده ذلیل هم پیش آمده که بسیاری از آرزوها و امیدها،که در خواب معصومین علیهم السلام را زیارت نموده ام و مورد لطف آنها قرار گرفته ام.تا جایی که بیشتر لذت ها و راحتی را هنگامی برده ام که به امید دیدن آنها در خواب،خوابیده ام . یکی هم به بنده گفت : مگر به خواب می بینی؟ اگر چه حرف خوب زده،امّا آن را هم قبول دارم.
با یاد خوشت خُسبم ، در خواب خوشت بینم
از خواب چو برخیزم ، اوّل تو به یاد آیی
یعنی خوابیدن من برای دیدن جمال تو در خواب است و هنگامی که از خوابم بیدار می شوم تو اولین وجودی هستی که به نزدم می آیی.
در مجموع بنده این آیات را قرائت می کند و اگر حالت تفکّر حاصل شد،باید در حالی که مشغول تفکّر است،بخوابد و آن مکروه است.در غیر این صورت باید با اذکار الهی به خواب برود و نفسش در حال گفتن ذکر به هنگام چرت زدن و خواب باشد و زبانش را به سختی حرکت می دهد،و باید بگوید:
« یا الله » یا لفظ جلالۀ « الله » را به تنهایی بگوید.
بنابراین اگر خواب بر او غلبه کرد در حالی؛ بر حال ذکر باشد،حقیقتاً مفید است و چیزهای بسیاری در حال خواب برای او حاصل می شود و به گونه ای روشن و شفّاف ذکر بگوید که افراد بیدار آن را بشنوند.
منبع : کتاب رسالۀ لقاء الله،نوشتۀ عارف واصل میرزا جواد آقا ملکی تبریزی،ص100-96
تهیه و تنظیم : یار آشنا
هو