سلوک عرفای اسلامی

درباره چرايي نماز خواندن بايد گفت ما وقتي نماز مي خوانيم با کسي حرف مي زنيم که بسيار بزرگ و با عظمت است طوري که بزرگي و عظمت او را نمي توانيم توصيف کنيم يا کسي را با او مقايسه کنيم و بگوييم بزرگي و مقامش مانند فلان شخص است راستي وقتي خيلي سال‌ها پيش به دبستان مي رفتم مدير مدرسه براي من شخصيت بسيار بزرگي بود و احساس مي کردم که کسي مانند او داراي اين ميزان شخصيت و احترام نسبت و روزي که من به اتفاق پدرم براي کاري به او مراجعه و پيش او رفتم و او با من به صحبت نشست و در خود احساس غرور و شخصيت مي کردم و به خود مي باليدم که با چنين فرد بزرگي هم صحبت شده ام تا چند روز و هفته هاي بعد اين موضوع رابا بچه ها در ميان مي گذاشتم و به خود مي باليدم زيرا با صحبت کردن با او احساس خوبي به من دست داده بود و احساس مي کرديم که من هم فرد بزرگ و با شخصيتي شده ام که توانسته ام با او هم کلام شوم.

در نماز ما با کسي صحبت مي کنيم که از همه بزرگ تر و دانا تر و مهربانتر است طوري که هيچکس به دانايي توانا يي مهرباني وبزرگي او نمي رسد . اگر ما وقتي که مي خواهيم نماز بخوانيم به ياد بزرگي و توانايي و مهرباني و قدرت خداوند بيفتيم و اين نکات را براي خود ياد آوري کنيم از اينکه با او هم کلام مي شويم در خود احساس بزرگي مي کنيم و وقتي اين ارتباط و صحبت را هر روز تکرار مي کنيم و با توجه به او نيايش مي کنيم بين ما و خدا انس و الفت و دوستي ايجاد مي شود که اين دوستي در تمام مراحل زندگي به درد ما مي خورد چرا که خدا همه جا هست هميشه صداي مرا مي شنود و هميشه درد مرا خوب مي فهمد هميشه نسبت به من از همه حتي مادرم مهربان تر است حتي محبتي که مادرم به من داردرا خدا به او داده تا با من مهربان باشد و من در دنيا احساس تنهايي نکنم و با محبت او رشد پيدا کنم و عقل و شعور م به مرحله بالا تري برسد که بتوانم فکر کنم و بفهمم که همه اين صحبت ها و محبت ها ي ديگري که به من مي رسد ذره اي از محبت بي انتهاي خداوند است زيرا اوست که همه ما را آفريده و محبت را در قلب هاي ما قرار داده بخاطر همين محبت ها و نعمت هايي که خداي بزرگ و مهربان به من داده است هر روز نمازم را با نام او شروع کنم و مي گويم

 {بسم الله الرحمن الرحيم الحمدلله رب العالمين} من از ديگران محبت و کمک مي بينم همه و همه بخاطر توست پس اگر من از آنها تشکري مي کنم در واقع اين تشکر به تو بر مي گردد چرا که تو اين نيرو را در بدن آنها قرار دادي که با دستهانشان به کمک من بيايند و با فکر شان مشکلات را حل کنند .

الرحمن الرحيم} تو به ما نعمت هايي بخشيدي و اين نعمت ها را براي همه پاشيدي در اين دنيا که هستيم همه را مشمول نعمت هاي بي پايانت کردي گفتي از اين نعمت ها طوري استفاده کنيم که از بين نروند بلکه بيشتر شوند و به وسيله پيامبرانت راهها يي را که باعث زوال و از بين رفتن نعمت وظهور قهر تو مي شد را برايمان گفتند و در آخر هشدار دادي که جهان ديگري بعد از اين جهان در پي دارم که در صورتي که از نعمت ها درست استفاده کنيم ودر جاي خود مصرف کنيم و اسراف و گناه نکنيم در آن جهان که نتيجه اعمال اين دنيا ماست به نعمت هاي زيبائهاي و لذت هاي بيشتر و بزرگتري خواهيم رسيد که در فکر و عقلمان نمي گنجد اما اگر درست نعمت ها را مصرف نکرديم ديگر در آنجا از نعمت لذت و محبت خبري نيست .

مالک يوم الدين} چرا که آن روز حاکم فقط تويي به کسي ظلم نمي کني و عادلانه رفتار مي کني اگر کسي در اين دنيا نعمت ها را در راه خودش مصرف نکرد نبايد در دنيايي ديگر مثل کسي باشدکه ما سعي و تلاش از نعمت ها مراقبت کرده واز آنها استفاده کرده از نعمت زبانش بوسيله نگه داشتن از دورغ و غيبت و تهمت ..... قدرداني کرده و چمش را از ديدن منظره هاي نادرست نگه داشتن گوشش را از شنيدن نغمه هاي شيطاني حفظ کرده و ..... و اينها را به راحتي انجام نداد چرا که شيطان هم او را وسوسه مي کرده که نعمت زوالي کند اما او با تلاش خود و باکمک تو توانسته بر آنها پيروز شود .

اياک نعبد واياک نستعين}خدا همه قدرتها و محبت ها ....... از چشمه فياض تو نشات مي گيرد توبه همه چيز دانايي وآگاهي و راه چاره را از همه بهتر مي داني و راه رشد وخوشبختي مرا در دنيا و آخرت تو از همه بهتر برنامه ريزي مي کني چرا که تو مرا آفريده اي و به سود و زيان من آگاهي داري پس تنها تو شايسته اطاعت و پرستش هستي من تنها در برابر تو و نعمت هاتو ست که واله و شيدا مي شوم و در برابر عظمت تو سر تعظيم فرود مي آورم و باز تنها از تو کمک مي طلبم و به کسي جز تو اميد نمي بندم چرا که ديگران اگر کمک تو باشد تواني ندارند او اگر در راه تو نباشند به من کمکي نخواهند رساند علاوه بر اينها ديگران هميشه نيستند و درد مرا نمي فهمند و به همين خاطر نمي توانند به من کمکي برسانند مگر آنکه لطف تو يار شود و به وسيله مدد تو مرا ياري مي دهند

اهدنا الصراط المستقيم } خدايا من به اين اعتراف رسيدم که حمد وسپاس مخصوص توست و اگر بهشت و دوزخي هست به عدل تو و اطاعت و پرستش شايسته توست اما تو مي داني که وسوسه شيطان مرا رها نمي کند وسعي دارد ياد لطيف تو را از خاطرم پاک کند وانديشه هاي پليد وحرام به تصوير کشد اما تو دست ناتوان مرا بگير و به راه راستي و پاکي هدايت کن

صراط الذين انعمت عليهم }همانطور که انسانهاي پاک نهاد را هدايت کردي و به نعمت هدايت توفيق نعمت رهيري مردان حق ونعمت علم وعمل وجهاد وشهادت بهره مند ساختي

غير المغضوب عليهم} آنها که بر اثر اعمال زشت و انحراف عقيده غضب تو را دامنگيرشان شده و نه آنها که جاده حق را رها کرده و در بيراهه گمراه و سرگردان شدند ( 1)

هر روز در نماز چند بار با خدا نيايش مي کنيم و هر بار با توجه و تمرکز فکر تکرار مي کنيم که حمد و ستايش مخصوص توست نعمت ها از آن تو بهشت و دوزخ به عدل تو و اطاعت و پرستش شايسته توست در طول روز در کنار هرنعمت دست مهربان خدا را مي بينيم و با نعمت ها خدا بر او نمي شوريم و نمک نشناسي نمي کنيم و چون او را سر چشمه نيکيها و خير ها مي دانيم اطاعت او را بر اطاعت ديگران ترجيح مي دهيم و براي رشد و صلاحمان و نجات از گرفتاريها تنها ا زاو کمک مي طلييم و به اين ترتيب در طول روز به يا د خدا هستيم و اگر توانستم اين تفکر را در طول روز ما حداقل کمي از روز داشته باشيم و به آن تداوم دهم و در مورد آن خوب بينديشيم در نماز با تمرکز فکري و حضور قلب بيشتري به آنها اعتراف مي کنيم و نماز ي که با حضور قلب خوانده شود نه تنها خودش بالا مي رود بلکه صاحبش رانيز بالا مي برد چرا که با عث مي شود شخص در طي روز بيشتر به ياد خدا باشد و به همان نسبت کمتر است به گناه بيفتند و به خاطر همين است که گفته اند:ان الصلوه تنهي عن الفحشا ء والمنکر ( 2) نماز انسان را از کار زشت دور نگه مي دارد .

منابع :

1-تفسير نمونه , زير نظرآیت الله ناصر مکارم شيرازي جلد 1 ص 52

2--قرآن کريم سوره مبارکه عنکبوت , آيه 45